PKiN jak Wieża Niepodległości?
Pałac Kultury i Nauki w Warszawie- architektoniczny przykład radzieckiej dominacji? Czy upragniony drapacz chmur, wybudowany w popularnym stylu art déco?
Od kilku lat najbardziej rozpoznawalny budynek w Polsce, stanowi obiekt politycznego zainteresowania. W dobie wytężonej walki z propagowaniem komunizmu, pojawiają się liczne sugestie wyburzenia Pałacu Kultury. Utożsamia się go z radzieckim nurtem architektonicznym, ale czy słusznie?
Już w 1934 roku, w Warszawie pojawiła się wizja wybudowania ogromnych rozmiarów pałacu. Fotografia ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego przedstawia Prezydenta stolicy- Stefana Starzyńskiego, w towarzystwie Prezydenta II RP- Ignacego Mościckiego i współpracowników, pochylających się nad dużych rozmiarów, podwójną makietą. Na pierwszym planie widać projekty wieżowców i konstrukcję przypominającą wielki obelisk, na drugim zaś, po praskiej stronie Warszawy, wyłania się pałac- łudząco podobny do Pałacu Kultury i Nauki. Zdjęcie datowane jest na marzec 1936 roku, kiedy to przedstawiciele władz przybyli na otwarcie wystawy „Warszawa przyszłości” w Muzeum Narodowym.
Autorem obydwu części makiety był architekt Juliusz Nagórski- absolwent Politechniki Warszawskiej i École nationale supérieure des beaux-arts w Paryżu. Współautor projektu budynku hotelu Polonia, przedstawia decydentom wizję wykorzystania w jednakowym stopniu obu brzegów Wisły. Po praskiej stronie pojawił się rzeczony już pałac, którego prototyp jest smukły i biały. Budynek usytuowany jest w prawym dolnym rogu mapy, tuż przy rondzie Waszyngtona. Konstrukcja nosi nazwę „Wieża Niepodległości”, nawiązującą do przypadającej na 1935 rok 17. rocznicę powstania niepodległego państwa polskiego. Zaprojektowana przez Nagórskiego Wieża Niepodległości, jest wieżowcem w stylu art déco, wysokim na 200 metrów i zwieńczonym nadajnikiem radiowym.
Prawda, że brzmi znajomo?
Projekt nigdy nie wyszedł poza szkice na desce kreślarskiej. Dopiero 19 lat później Warszawa zyskała pierwszy, imponujący drapacz chmur łudząco podobny do projektu Wieży Niepodległości. Pałac Kultury i Nauki w Warszawie do dziś jest najwyższym i najbardziej rozpoznawalnym budynkiem w naszym kraju, służącym wszystkim Polakom.
Na podstawie fragmentu książki:
Chomątowska Beata, Pałac- Biografia Intymna. Kraków 2015.
